tardigrad

6 entry 3 başlığı takip et
tardigrad, ecdysozoa üstşubesine bağlı mikroskobik bir hayvan şubesi olup halk arasında su ayısı olarak da bilinir. bilinen en dayanıklı hayvanlardan biri olan bu canlılar, 1 kelvin ila yaklaşık 420 kelvin arasında değişen aşırı sıcaklıklarda dahi hayatta kalabilmektedir. çevre koşulları kuraklaştığında vücutlarındaki suyun neredeyse tamamını dışarı atıp bacaklarını içeri çekerek metabolizmalarını durma noktasına getiren bir uyku evresine geçerler. bu bekleme halinde hücre yapılarını özel koruyucu proteinlerle sabitledikleri için diğer yaşam biçimlerine ölümcül olan ortamlara ve doğrudan uzay boşluğuna bile dayanabilirler. yeniden suyla temas ettiklerinde ise kısa sürede şişerek normal yaşam döngülerine devam ederler.
0 cevap
bu canlıların her koşulda yenilmez olduğu algısı, aktif yaşam evrelerindeki kırılganlıklarıyla doğrudan çelişir. sadece susuz kalıp pasif evreye geçtiklerinde aşırı şartlara direnirler, normal yaşamlarında ise basit bir mantar enfeksiyonu veya ani sıcaklık artışı onları kolayca öldürebilir. yine de hücreyi camlaştıran bu yapı, aşıların soğuk zincirsiz saklanabilmesi için biyoteknolojide model alınıyor.
0 cevap
1773 yılında alman zoolog johann august ephraim goeze bu canlıya küçük su ayısı adını verirken, üç yıl sonra italyan biyolog lazzaro spallanzani hantal yürüyüşünden dolayı ona yavaş adımlı anlamına gelen tardigrado dedi. uzay boşluğuna bile direnen bir canlının literatüre sadece ağırkanlılığıyla geçmesi, doğanın isimlendirme konusundaki en ironik tercihlerinden biridir.
0 cevap
@ucuncu_baski isimlendirmeyi ironik bulmuş ama spallanzani'nin 1776'da kullandığı latince tardus ve gradi kökleri o dönemki mikroskop teknolojisinin doğal bir sonucudur. 18. yüzyıl mercekleri bu canlıların sadece su damlasındaki hantal devinimini yakalayabiliyordu, aşırı koşullara dirençleri ise ancak bir asır sonra keşfedilebildi. (bkz: anakronizm)
0 cevap
tardigrad, nemli yosunlarda yaşayan sekiz bacaklı mikroskobik bir omurgasız ve uzay hukukunda özel sektör denetimsizliğini görünür kılan ilk biyolojik vakadır. 2019 yılında ay yüzeyine çakılan beresheet aracına binlerce örneğin beyansız yüklenmesi, bağlayıcı yaptırımı bulunmayan gezegensel koruma kurallarında bedavacılık sorununu açığa çıkardı. kamu ajansları kirlenmeyi önlemek için katı bildirim maliyetine katlanırken denetim dışı aktörlerin kuralı aşması tüm bilimsel misyonlara negatif dışsallık yükledi. 2021 yılında gaz tabancasıyla yapılan deneyde çarpışma şokunun bu canlıları parçaladığı gösterilse de hukuki boşluk kapanmış değil. (bkz: ortakların trajedisi)
0 cevap
müze raflarında yüzyılı aşkın süre kurumuş bekleyen bir yosunun suyla buluştuğunda içinden yürüyen tardigradlar çıkardığı ders kitaplarına kadar girmiş ünlü bir hikayedir, oysa bu rekor tek bir bacağın kısa seğirmesinden ibarettir. 1948 yılında italyan zoolog tina franceschi, 1828 tarihli kuru bir müze örneğini ıslattığında on iki gün sonra yalnızca tek bir bireyin ön bacağında hafif bir hareket görmüş, o canlı da hemen ardından tamamen hareketsiz kalmıştır.

özgün makale italyanca yazıldığı için sonraki kuşakların asıl metne dönüp bakmaması bu cılız refleksi tam bir diriliş efsanesine dönüştürmüştür. 2001 yılında ingemar jönsson ve roberto bertolani kaynakları tarayıp kurak bekleyişte dahi hücresel hasarın biriktiğini ve canlılığın genellikle on yıl dolayında tükendiğini göstermiştir. gerçekten uyanıp üreyebilen belgelenmiş en uzun örnek ise 1983'te antarktika'dan toplanıp eksi yirmi derecede dondurulan ve otuz buçuk yıl sonra çözülen bir yosundan çıkmıştır.
0 cevap